Dieta w osteoporozie

Osteoporoza jest chorobą szkieletu, która zmniejsza masę kości i zmienia ich mikrostrukturalną budowę, co objawia się zwiększoną łamliwością kośćca. W osteoporozie bardzo ważna jest profilaktyka, a potem właściwa dieta, bogata w składniki odżywcze. Dieta w osteoporozie nie jest zbyt trudna do wdrożenia, ale warto znać kilka zasad komponowania posiłków. Przeczytaj!

Czym jest masa kostna i dlaczego jest ważna w osteoporozie?

Masa kostna człowieka kształtuje się od urodzenia do około 25. – 30. roku życia, kiedy to osiąga szczytową formę. Dlatego w okresie dzieciństwa i dojrzewania szczególnie ważne jest dostarczanie odpowiednich ilości składników odżywczych potrzebnych do budowy kości. Szczególnie ważna jest odpowiednia podaż wapnia i witaminy D oraz regularna aktywność fizyczna. Wapń najwefektywniej odkłada się w kościach w okresie niemowlęcym oraz w okresie dojrzewania, a po osągnieciu najwyższej wartości w organizmie dorosłego człowieka, następnie stopniowo się zmniejsza.

Dieta w osteoporozie

Najważniejsze zalecenia żywieniowe

Dieta w osteoporozie powinna być zbilansowana i zaspakajać zapotrzebowanie organizmu na składniki odżywcze, które wpływają na mineralizację kości m.in. wapń, magnez, witamina D, witamina C, K. Należy jednocześnie wyeliminować z jadłospisu produkty, które działają niekorzystnie i prowadzą do obniżenia masy kostnej. Do takich czynników żywieniowych należą: nadmierna ilość białka w diecie, witaminy A, sodu, alkoholu, kofeiny oraz niedowaga (BMI mniejsze od 18,5 kg/m2).

W osteoporozie zaleca się m.in.:

– zwiększenie spożycia wapnia.

– zaspokojenie potrzeb organizmu na witaminę D3. Witamina ta jest istotna zarówno przy zapobieganiu jak i leczeniu osteoporozy. Witamina D syntezowana jest w organizmie człowieka z cholesterolu pod wpływem promieniowania słonecznego UV. Już 20 minut ekspozycji twarzy i rąk na działanie promieni słonecznych wystarczy do zaspokojenia dziennego zapotrzebowania na tą witaminę. Źródłem witaminy D w diecie są tłuste ryby morskie. Jeśli to konieczne należy włączyć do diety suplementacje witaminą D.

– ograniczenie spożycia fosforu. Stosunek wapnia do fosforu powinien wynosić powyżej 1. Aby ograniczyć fosfor w diecie należy zrezygnować z żywności wysokoprzetworzonej m.in. przetworów mięsnych (np. wędlin), gotowych potraw i koncentratów, napojów typu cola.

– zaspokojenie potrzeb organizmu na magnez, potas, mangan, bor, cynk i krzem. Źródłem tych pierwiastków są przede wszystkim produkty zbożowe pełnoziarniste, nasiona i orzechy oraz warzywa i owoce. Istotne jest również dostarczenie do organizmu fitoestogenów, szczególnie dla kobiet po menopauzie. Fitoestrogeny występują w dużych ilościach w soi, roślinach strączkowych, siemieniu lnianym, nasionach granatu, czosnku.

 

Wapń w diecie

Małe spożycie wapnia jest uważane za jeden z głównych czynników zwiększających ryzyko osteoporozy i złamań kości. Bogatym źródłem wapnia w diecie są mleko i produkty mleczne, z czego najwięcej wapnia jest w mleku w proszku, mleku zagęszczonym, serach topionych oraz podpuszczkowych. W produktach tych występuje również korzystny stosunek wapnia do fosforu, co zwiększa przyswajalność wapnia z pokarmem. Wapń znajdziemy również w małych rybach ościstych (np. szproty, sardynki), w ciemnozielonych warzywach liściastych (np. szpinak, rukola), kapustnych (np. jarmuż), nasionach i orzechach (np. mak, sezam, migdały). Źródłem łatwo przyswajalnego wapnia mogą być również wysokozmineralizowane wody mineralne. Jeśli to konieczne należy włączyć do diety suplementacje wapniem.

Jak pokazują badania zwiększona ilość wapnia i witaminy D w diecie nie zwiększają ryzyka powstawania złogów w układzie moczowym. U osób spożywających dziennie 1000-1300 mg wapnia obserwuje się mniejsze ryzyko wystąpienia kamicy nerkowej niż u osób, których dieta dostarcza tylko 400-600 mg wapnia na dobę. Wyższe spożycie wapnia wpływa na wiązanie szczawianów w przewodzie pokarmowym, co prowadzi do ograniczenia ich wchłaniania w jelitach i wydalania z moczem. Chroni to tym samym układ moczowy.

 

Piśmiennictwo
  1. Ciborowska H, Rudnicka A, 2014. Dietetyka Żywienie zdrowego i chorego człowieka. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa.
  2. Gryszczyńska B i inni, 2014. Pierwiastki, rośliny i aktywność fizyczna w profilaktyce oraz leczeniu osteoporozy. Postępy Fitoterapii, 2, 76-83.
  3. Jarosz M, 2012. Praktyczny podręcznik dietetyki. Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa.
  4. Tałałaj M, Toboła M, 2012. Prewencja i leczenie osteoporozy a kamica układu moczowego. Postępy Nauk Medycznych 3, 280-284.
  5. Guła, Zofia, and Mariusz Korkosz. „Osteoporoza u osób w wieku podeszłym—patogeneza, ocena ryzyka złamań i skuteczność przeciwzłamaniowa leków.” Medycyna Wieku Podeszłego 1.1 (2011): 23-28.
Marta Wójtowicz

Marta Wójtowicz

Dyplomowana dietetyk, edukatorka żywieniowa. Od 2014 r. krzewi pasję do zdrowego odżywienia wśród dzieci i dorosłych. W prosty i zrozumiały sposób przekazuję wiedzę z zakresu dietetyki, inspirując do wprowadzania w życie pozytywnych zmian. Absolwentka Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie. Autorka wielu specjalistycznych artykułów oraz bloga o świadomym odżywianiu dzieci i dorosłych.

Przeczytaj także:

Praca zmianowa – wpływ na zdrowie

Praca zmianowa – wpływ na zdrowie

  Ponad 20% czynnych zawodowo Europejczyków wykonuje pracę zmianową. Jest ona bardzo popularna i niezbędna do prawidłowego funkcjonowanie gospodarki, jednak niesie wiele konsekwencji zdrowotnych. Główną ich przyczyną jest zaburzenie rytmu dobowego. Czy da się...

5 pomysłów na lunchboxy do pracy

5 pomysłów na lunchboxy do pracy

  Potocznie lunchbox to pojemnik na żywność, w którym można przenosić kanapki, jogurty, dania obiadowe, czy przekąski. Przydatny jest zarówno dla dzieci jak i dorosłych.   Co znajdziesz w artykule: Co powinny zawierać lunchboxy do pracy? 5 pomysłów na zdrowe...

Dieta w pracy biurowej – jak odżywiać się racjonalnie?

Dieta w pracy biurowej – jak odżywiać się racjonalnie?

  Praca biurowa to jeden z najbardziej popularnych rodzajów pracy. Jeśli codziennie spędzasz 8 godzin dziennie w pozycji siedzącej, a dodatkowo brak ci czasu na aktywność fizyczną, ten artykuł jest właśnie dla ciebie. Przeczytaj, jak prawidłowo komponować...

Praca na zmiany – co jeść na nocnej zmianie w pracy?

Praca na zmiany – co jeść na nocnej zmianie w pracy?

  Praca na zmiany szczególnie często prowadzą nieprawidłowy tryb życia, na który składa się zbyt krótki sen, brak aktywności fizycznej, a także źle zbilansowana dieta. Jeśli pracujesz na zmiany i nie wiesz jak prawidłowo się odżywiać to ten artykuł jest dla...

Jadłospis wzmacniający odporność

Jadłospis wzmacniający odporność

  Odporność to nie zażywanie cudotwórczych tabletek, to nie uciekanie się o pomoc do aptek. Odporność to racjonalna, urozmaicona dieta, odpowiednio skomponowane posiłki, dbanie o spokojny sen w wywietrzonym pomieszczeniu w optymalnej temperaturze oraz aktywność...

Zasady prawidłowego żywienia

Zasady prawidłowego żywienia

Dowiedz się jak powinna wyglądać prawidłowo skomponowana dieta i zacznij dokonywać świadomych wyborów żywieniowych. Poznaj zasady prawidłowego żywienia. Z artykułu dowiesz się, jakie produkty wybierać i w jakich ilościach je spożywać.   Zasady prawidłowego...

warsztaty dietetyczne dla dzieci
warsztaty dietetyczne dla firm